Nastolatek nie chce chodzić do szkoły- co robić i kiedy szukać pomocy?

Opublikowano:

„Nie idę dzisiaj do szkoły…” ,”Boli mnie brzuch…”, „Nie dam rady tam wejść…”– pojedynczy dzień niechęci do szkoły zdarza się wielu młodym osobom. Co jednak, gdy takie sytuacje zaczynają się powtarzać, a wyjście z domu każdego dnia staje się źródłem napięcia dla całej rodziny?

Kiedy nastolatek nie chce chodzić do szkoły, łatwo uznać jego zachowanie za lenistwo, próbę migania się od obowiązków czy okres buntu. Tymczasem odmowa chodzenia do szkoły może mieć bardzo różne przyczyny- od problemów w relacjach z rówieśnikami po silny lęk, obniżony nastrój czy doświadczenia przemocy lub wykluczenia z grona rówieśników. Dlatego zamiast koncentrować się wyłącznie na frekwencji, warto spróbować dowiedzieć się i zrozumieć, co dzieje się z młodym człowiekiem.

Dlaczego nastolatek nie chce chodzić do szkoły?

Powodów może by wiele… Czasami powodem niechęci pójścia do szkoły jest przeciążenie nauką, trudności z konkretnym przedmiotem lub konflikt z nauczycielem. Innym razem problemem są relacje rówieśnicze, poczucie odrzucenie, niezrozumienia, samotność lub przemoc.

Za odmową chodzenia do szkoły mogą stać trudności emocjonalne, takie jak:

  • nasilony lęk,
  • obniżony nastrój lub stan depresji,
  • niska samoocena,
  • trudności w relacjach społecznych,
  • przewlekły stres, doświadczenia przemocy rówieśniczej,
  • problemy rodzinne,
  • poczucie przeciążenia wymaganiami,

Dlatego odpowiedź na pytanie „co zrobić, gdy nastolatek nie chce chodzić do szkoły?” powinna zaczynać się od próby poznania przyczyny, a nie od zmuszania do pójścia do szkoły.

Lęk przed szkołą u nastolatka- objawy

Lęk przed Szoła u nastolatka nie zawsze jest łatwy do rozpoznania. Młody człowiek może nie powiedzieć wprost: „Boję się”. Zamiast tego rano pojawiają się bóle brzucha, nudności, bóle głowy, płacz, rozdrażnienie lub problemy ze snem.

Niepokojące mogą być również:

  • ataki paniki przed wyjściem z domu,
  • ataki paniki przed wyjściem z domu,
  • częste spóźnienia i nieobecności,
  • unikanie sprawdzianów lub konkretnych lekcji,
  • wycofanie z kontaktów z rówieśnikami,
  • silne napięcie w niedzielę wieczorem,
  • problemy z zasypianiem przed dniem szkolnym.

Jeśli dolegliwości fizyczne powtarzają się, należy również skonsultować je z lekarzem, aby wykluczyć ich somatyczne podłoże.

Co zrobić, gdy nastolatek nie chce chodzić do szkoły?

Pierwszym krokiem powinna być spokojna rozmowa. Zamiast pytać: „Dlaczego znowu nie chcesz iść?”, można powiedzieć:

„Widzę, że ostatnio chodzenie do szkoły jest dla Ciebie bardzo trudne. Chciałabym zrozumieć, co się dzieje. Czy spróbujesz mi to wytłumaczyć?”

Nie zawsze odpowiedź pojawi się od razu. Nastolatek może sam nie rozumieć, nie widzieć, dlaczego doświadcza tak silnego napięcia, albo obawiać się reakcji rodzica.

Warto również skontaktować się ze szkołą i sprawdzić, czy wychowawca lub pedagog zauważył zmianę zachowania ucznia. Jeżeli problem się utrzymuje, pomocna może być konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą.

Czego nie robić, kiedy nastolatek odmawia chodzenia do szkoły?

Krzyk, zawstydzanie i porównywanie do innych zazwyczaj zwiększają napięcie.

Komunikaty takie jak „wszyscy chodzą do szkoły, tylko ty masz problem”, „przestań wymyślać” czy „po prostu musisz się przełamać” mogą sprawić, że nastolatek jeszcze bardziej zamknie się w sobie.

Ważne, aby nie straszyć nastolatka sądem, kuratorem czy ośrodkiem. Choć istnieje obowiązek nauki, sama presja i przypominanie o konsekwencjach nie rozwiązują problemu. Warto przede wszystkim zastanowić się, co sprawia, że nastolatek nie jest obecnie w stanie chodzić do szkoły, i poszukać sposobu, który pomoże mu stopniowo wrócić do codziennego funkcjonowania.

Jednocześnie ważne jest, aby nie ignorować długotrwałych nieobecności. Im dłużej młoda osoba pozostaje poza szkołą, tym trudniejszy może stać się powrót. Potrzebny jest więc plan działania uwzględniający zarówno edukację, jak i stan psychiczny nastolatka.

Kiedy potrzebny jest psycholog dla nastolatka?

Warto poszukać profesjonalnego wsparcia, jeśli problem trwa dłużej, nasila się lub zaczyna wpływać na inne obszary życia.

Szczególnie niepokojące są: całkowite wycofanie z kontaktów społecznych, długotrwały smutek, silny lęk, ataki paniki, samookaleczenia, wypowiedzi o braku sensu życia czy myśli samobójcze. W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia potrzebna jest pilna pomoc specjalistyczna.

Terapia nastolatka może pomóc znaleźć źródło trudności i wypracować sposoby radzenia sobie z lękiem, napięciem czy problemami w relacjach.

Nastolatek nie chce chodzić do szkoły – nie zawsze chodzi o szkołę

Odmowa chodzenia do szkoły jest czasem tylko najbardziej widocznym objawem problemu. Za nią może kryć się lęk, depresja, samotność, doświadczenie przemocy lub trudności, o których rodzic jeszcze nie wie.

Zamiast skupiać się wyłącznie na pytaniu „jak sprawić, żeby poszedł do szkoły?”, warto zadać inne: „Co sprawia, że pójście do szkoły stało się dla mojego dziecka tak trudne?”

Zrozumienie przyczyny jest pierwszym krokiem do znalezienia odpowiedniej pomocy.

Autor: Joanna Klocek- psycholog, psychoterapeuta, seksuolog

Jeśli widzisz, że trudności związane ze szkołą zaczynają wpływać na samopoczucie i codzienne funkcjonowanie Twojego dziecka, warto skonsultować się z psychologiem pracującym z młodzieżą.

Zobacz również